Văn hóa Vĩnh Phúc - cái nhìn Hiện tại và tương lai 9:58' 20/8/2007

Phát triển gắn với văn hóa đã và đang  là xu thế lớn của các quốc gia trên thế giới ngày nay. Không chỉ ở tầm vĩ mô, đó cũng là xu thế đó cũng đã và đang thể hiện ngay ở chính sách phát triển của mỗi địa phương (tỉnh, huyện, xã) vào ở mỗi ngành, lĩnh vực cụ thể. Vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thàn của xã hội, đồng thời là dộng lực, mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội được Đảng ta luôn khẳng định một cách nhất quán tại Nghị quyết TW5 (khoá VIII), Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIX và gần đây là kết luận Hội nghị TW 10 (khoá XIX).

Từ nhận thức, quan điểm nói trên, phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Phúc trong thời kỳ CNH - HĐH phải làm sao để cho các giá trị văn hóa Vùng đất và Con người Vĩnh Phúc thực sự là nền tảng tinh thần xã hội ở địa phương, là động lực và mục tiêu của toàn bộ quá trình tăng trưởng. Đây là một xu thế tất yếu đồng thời phải là trách nhiệm của tỉnh, của ngành và của địa phương

Tỉnh Vĩnh Phúc có thể nói được thiên nhiên ban tặng cho nhiều lợi thế lớn. Về điều kiện  tự nhiên, với núi Tam Đảo làm chủ cốt phía Bắc - Đông Bắc có sông Hồng, Sông Lô bao bọc, phía Nam  Đông Nam có gò đồi nối tiếp xuống đồng bằng  Vĩnh Tường, Yên Lạc, Mê Linh, Bình Xuyên cùng các điểm tụ thuỷ: Đầm Vạc, Đầm Dưng, Vực Xanh, Đầm Và… tạo nên một cảnh trí tự nhiên tươi đẹp, ổn định gắn với đa dạng sinh thái, cảnh quan. Có vị thế địa lý - giao thông thuận lợi, nguồn tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn lao động giàu tiềm năng cho phát triển trong lợi thế so sánh khu vực về kinh tế - xã hội, văn hóa - du lịch.

Mật độ di tích đậm đặc (trung bình 8 di tích/ xã). Nhiều di tích - danh thắng như: Tam Đảo, Tây Thiên, Đền Hai Bà Trưng, di chỉ Đồng Đậu, đền Thính, Đình Hương Canh, Đình Thổ Tang, Đình Bạch Trữ.

Vĩnh Phúc quê hương của các danh nhân nổi tiếng trong lịch sử: Nhị vị nữ vương Hai Bà Trưng, danh tướng Trần Nguyên Hãn, lãnh tụ khởi nghĩa nông dân Nguyễn Danh Phương (Quận Hẻo), anh hùng cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên - Trịnh Văn Cấn, chủ tịch Quốc dân đảng Nguyễn Thái Học, anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân, người khởi xướng phong trào “Khóm hộ” - Cố Bí thư Tỉnh uỷ Kim Ngọc. Đây cũng là vùng đất có nền văn hóa phát triển rực rõ qua nhiều đời. Hơn 100  tiến sĩ khoa bảng các triều, tiêu biểu như Phạm Công Bình, Phí Văn Thuật, Nguyễn Duy Thì, Triệu Thái, Đỗ Nhuận…

Mạch nguồn lịch sử - văn hóa lâu dài Đất và người Vĩnh Phúc luôn là động lực to lớn sâu xa cho Đảng bộ và nhân dân Vĩnh Phúc trong chặng đường phát triển. Gần 20 năm đổi mới, đặc biệt gần 9 năm qua kể từ khi  tỉnh tái lập, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã tranh thủ thời cơ, thuận lợi, vượt qua khó khăn, thách thức, nỗ lực phấn đấu cao và đạt được những thành tựu quan trọng về KT- XH. Kinh tế của tỉnh liên tục đạt tốc độ tăng trưởng cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp. Từ một tỉnh thuần nông, hiện nay tỉnh ta đã có cơ cấu kinh tế là công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp, trong đó giá trị sản xuất công nghiệp, - dịch vụ chiếm gần 80% GDP. Thu hút đầu tư vào địa bàn tăng mạnh. Đến nay, toàn tỉnh đã thu hút được trên 400 dự án đầu tư với tổng vốn đăngk ý gần 2 tỷ USD. Thu ngân sách tăng nhanh, riêng 6 tháng đầu năm 2005 tổng thu trên địa bàn gấp 12 lần năm 1997, năm đầu tiên tỉnh tái lập. Các lĩnh vực VH-XH có nhiều tiến bộ. Những năm gần đây, tỉnh là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về GD-ĐT, có nhiều học sinh giỏi quốc gia, năm học nào cũng có học sinh tham gia thi và đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc tế và châu lục. Kết cấu hạ tầng cả đô thị và nông thôn được tăng cường. Các vấn đề xã hội, đặc biệt là xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm, thực hiện các chính sách xã hội… được quan tâm hơn và thu nhiều kết quả. An ninh chính trị, TTATXH được giữ vững, quốc phòng được củng cố. Đời sống nhân dân được cải thiện, nâng cao. Thành tựu đạt được những năm qua đã tạo cho tỉnh thế và lực mới. Những thành tựu của đất nước trong 20 năm đổi mới, việc hội nhập kinh tế quốc tế đang tạo ra cho chúng ta những thời cơ thuận lợi to lớn. Là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, vùng thủ đô, trong sự nghiệp CNH - HĐH, tỉnh ta phải là địa phương đi trước, tạo động lực lôi kéo, thúc đẩy các địa phương khác phát triển. Mục tiêu của chúng ta là phải trở thành tỉnh công nghiệp trước năm 2020 và trơ thành phố Vĩnh Phúc vào những năm 20 của thế kỷ XXI. Trước mắt, trong giai đoạn 2006- 2010 chúng ta phải phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 14-14,5%/ một năm; đến năm 2010 GDP bình quân một người đạt 1.100 USD, gấp 1,2 lần bình quân chung của cả nước; giảm tỷ lệ hộ nghèo  xuống dưới 10% (theo tiêu chí mới hiện nay chúng ta đang còn trên 18%); phổ cập THPT và phổ cập THCS đúng độ tuổi.

Để đạt được mục tiêu trên, chúng ta phải duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao theo hướng ổn định, bền vững, tạo chuyển biến mạnh về chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, chủ động và chuẩn bị tốt cho hội nhập kinh tế quốc.

 Tập trung cải thiện môi trường đầu tư, khai thác có hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho phát triển.

Về lịch sử - văn hóa, nằm trong vùng chuyển  từng khu vực địa lý - văn hóa Tây Bắc xuống Đồng Nai, địa bàn Vĩnh Phúc nằm trên trục phát triển 3 trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của đất nước ta thời cổ Kinh đô và trong thời Hùng Vương, Kinh đô Cổ Loa thời An Dương Vương và Kinh đô Thăng Long Đông Đô (nay là Hà Nội) trong dòng chủ lưu của Lịch sử  phát triển toàn dân  tộc từ thời đại Hai Bà Trưng đến thời đại Hồ Chí Minh, lưu giữ một kho tàng văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú của vùng vưn hóa xứ Đoài.

Trước hết, đẩy mạnh CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn, coi phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao đời sống vật chất cho nông dân, tạo môi trường ổn định cho phát triển công nghiệp - dịch vụ. Phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng toàn diện, hiệu qủa, bền vững.

Tập trung phát triển công nghiệp và coi công nghiệp là nền tảng của nền kinh tế nhằm tạo sự tăng trưởng cao, giải quyết việc làm cho nhiều lao động, tăng thu ngân sách và kích thích các ngành dịch vụ nông nghiệp phát triển.

Đẩy mạnh phát triển các ngành dịch vụ, trong đó lấy phát triển du lịch là dịch vụ cao, tạo môi trường thu hút đầu tư, giải quyết việc làm cho lao động và tăng thu ngân sách.

Cùng  với sự phát triển kinh tế, quan tâm phát triển các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, chúng ta phải tập trung giải quyết tốt các vấn đề xã hội như XĐGN, giải quyết việc làm, phòng chống tội phạm, TNXH, kiềm chế TNGT, không ngừng cải thiện, đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.

Trịnh Đình Dũng           
Bí thư Tỉnh uỷ - Chủ tịch HĐND tỉnh